ถ้ำนาคา บึงกาฬ เป็นแหล่งท่องเที่ยวธรรมชาติและสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ชื่อดังที่หลายคนอยากไปสัมผัสสักครั้ง ด้วยเอกลักษณ์ของหินขนาดใหญ่ที่มีลวดลายและรูปร่างคล้ายเกล็ดพญานาค ท่ามกลางป่าเขาและธรรมชาติอันอุดมสมบูรณ์ จนกลายเป็นจุดหมายยอดนิยมของทั้งสายท่องเที่ยวและสายมู นอกจากนี้ยังมีเส้นทางเดินศึกษาธรรมชาติ จุดชมวิว และบรรยากาศเงียบสงบที่เหมาะสำหรับการพักผ่อนและสัมผัสธรรมชาติไปพร้อมกัน
รู้จักถ้ำนาคา บึงกาฬ สัมผัสความมหัศจรรย์ทางธรณีวิทยา
ภายในพื้นที่ของถ้ำนาคาเต็มไปด้วยความน่าสนใจทั้งด้านธรรมชาติและลักษณะทางธรณีวิทยา โดยจุดเด่นของที่นี่คือกลุ่มหินขนาดใหญ่ที่มีพื้นผิวและลวดลายคล้ายเกล็ดพญานาค จนกลายเป็นภาพแปลกตาที่สร้างความตื่นตาให้กับนักท่องเที่ยวจำนวนมาก นอกจากนี้ ตลอดเส้นทางยังรายล้อมด้วยบรรยากาศป่าเขาอันเงียบสงบและเรื่องราวความเชื่อที่เป็นเอกลักษณ์ของพื้นที่
ปรากฏการณ์หินเกล็ดพญานาค เกิดจากอะไร?
หนึ่งในความน่าสนใจของถ้ำนาคาคือพื้นผิวหินที่มีลวดลายคล้ายเกล็ดพญานาค ซึ่งหลายคนอาจสงสัยว่ารูปร่างเหล่านี้เกิดขึ้นได้ยังไง จริง ๆ แล้วลวดลายดังกล่าวเกิดจากกระบวนการเปลี่ยนแปลงทางธรรมชาติของชั้นหินที่ใช้เวลายาวนานนับล้านปี จนกลายเป็นเอกลักษณ์แปลกตาที่เห็นในปัจจุบัน ดังนี้
- การแตกร้าวของชั้นหินตามธรรมชาติ: เมื่อเวลาผ่านไป ชั้นหินเกิดการหดตัวและแตกร้าวจากการเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิ ทำให้เกิดลวดลายคล้ายรอยเกล็ดบนพื้นผิวหิน
- การกัดเซาะจากน้ำและลม: การกัดเซาะจากน้ำฝน ลม และความชื้นที่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องตามธรรมชาติ เป็นอีกปัจจัยที่ทำให้พื้นผิวหินค่อย ๆ เปลี่ยนรูปร่าง จนเกิดเป็นลวดลายและร่องหินที่ดูแปลกตาในปัจจุบัน
- ลักษณะของหินทรายโบราณ: พื้นที่บริเวณถ้ำนาคาเกิดจากชั้นหินทรายโบราณที่มีอายุนับล้านปี โดยหินแต่ละชั้นมีลักษณะและความแข็งแตกต่างกัน เมื่อผ่านการกัดเซาะตามธรรมชาติ จึงทำให้เกิดพื้นผิวและลวดลายที่ดูมีมิติและแปลกตาเฉพาะตัว
- การเปลี่ยนแปลงทางธรณีวิทยาในระยะยาว: ตลอดระยะเวลาหลายล้านปี พื้นที่แห่งนี้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางธรรมชาติอย่างต่อเนื่อง ทั้งการยกตัวของชั้นหิน การทรุดตัว และการกัดเซาะ จนค่อย ๆ กลายเป็นรูปร่างของหินที่ดูคล้ายพญานาคอย่างที่เห็นในปัจจุบัน
ตำนานปู่อือลือนาคราช

อีกหนึ่งสิ่งที่ทำให้ถ้ำนาคาจังหวัดบึงกาฬเป็นที่รู้จักมากขึ้น คือเรื่องเล่าและความเชื่อเกี่ยวกับปู่อือลือนาคราช ซึ่งตามตำนานเชื่อกันว่าเป็นพญานาคผู้มีฤทธิ์และเกี่ยวข้องกับพื้นที่แถบลุ่มแม่น้ำโขง โดยมีความเชื่อว่าปู่อือลือและบริวารได้ถูกสาปให้กลายเป็นหิน จนเกิดเป็นรูปร่างคล้ายพญานาค
ด้วยบรรยากาศที่ทั้งสงบและเต็มไปด้วยความเชื่อศรัทธา ทำให้ถ้ำนาคาไม่ได้เป็นแค่ที่เที่ยวธรรมชาติของบึงกาฬเท่านั้น แต่ยังเป็นสถานที่ที่หลายคนตั้งใจเดินทางมากราบไหว้ ขอพร และสัมผัสความสวยงามของธรรมชาติไปพร้อมกันอีกด้วย
ทำความเข้าใจเรื่องพญานาค ความเชื่อที่ฝังรากลึกในวัฒนธรรมอีสาน
พญานาคถือเป็นความเชื่อสำคัญที่ผูกพันกับวิถีชีวิตและวัฒนธรรมของชาวอีสานมาอย่างยาวนาน โดยเฉพาะชุมชนริมแม่น้ำโขงที่มักมีเรื่องเล่า ตำนาน และความศรัทธาเกี่ยวข้องกับพญานาค ซึ่งหลายคนเชื่อว่าเป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่คอยปกปักรักษาแหล่งน้ำ และเป็นสัญลักษณ์ของความอุดมสมบูรณ์ในพื้นที่
นอกจากนี้ อิทธิพลของความเชื่อดังกล่าวยังสะท้อนผ่านทั้งงานประเพณี วัดวาอาราม เรื่องเล่าพื้นบ้าน และสถานที่สำคัญหลายแห่งในภาคอีสาน รวมถึงถ้ำนาคา ที่ทำให้ผู้คนจำนวนมากเดินทางมาทั้งเพื่อท่องเที่ยว ชมความสวยงามของธรรมชาติ และสัมผัสบรรยากาศถ้ำพญานาคบึงกาฬได้ด้วยตัวเอง
คู่มือเตรียมตัวเดินทางพิชิตถ้ำนาคา อัปเดตล่าสุด

การเดินทางขึ้นบึงกาฬ ถ้ำนาคาเป็นเส้นทางเดินป่าขึ้นเขาที่ต้องใช้ทั้งแรงกายและเวลาในการเดินพอสมควร ดังนั้นก่อนเดินทางควรวางแผนและเตรียมตัวให้พร้อม ทั้งเรื่องการจองคิว เวลาเดินขึ้น และการเลือกช่วงเที่ยว เพื่อให้เที่ยวได้สะดวกและปลอดภัยมากขึ้น
การจองคิวผ่านแอปพลิเคชัน QueQ
- ต้องจองล่วงหน้าเท่านั้น: ปัจจุบันอุทยานแห่งชาติภูลังกามีระบบจองคิวล่วงหน้าผ่านแอปพลิเคชัน QueQ เพื่อจำกัดจำนวนนักท่องเที่ยวในแต่ละวัน โดยสามารถตรวจสอบวันว่างและจองล่วงหน้าได้ก่อนเดินทาง
- ไม่แนะนำให้ Walk-in: แม้บางช่วงอุทยานจะเปิดให้ Walk-in ได้ แต่ในวันหยุดหรือช่วงท่องเที่ยว คนจะเยอะและคิวเต็มเร็ว จึงแนะนำให้จองคิวล่วงหน้าไว้ก่อนเพื่อความสะดวก
ช่วงเวลาเปิด-ปิด และฤดูกาลที่แนะนำ
- เวลาทำการ: อุทยานเปิดให้นักท่องเที่ยวเริ่มเดินขึ้นได้ประมาณเวลา 06.00 – 14.00 น. โดยควรเริ่มเดินช่วงเช้า เพราะอากาศจะไม่ร้อนมาก
- ช่วงปิดอุทยานฯ: โดยปกติอุทยานแห่งชาติภูลังกาจะมีการปิดพื้นที่ท่องเที่ยวบางช่วงในฤดูฝน เพื่อฟื้นฟูธรรมชาติและดูแลเส้นทาง ซึ่งมักอยู่ในช่วงประมาณเดือนพฤษภาคมของทุกปี โดยให้ตรวจสอบประกาศล่าสุดจากเพจ Facebook: อุทยานแห่งชาติภูลังกา จังหวัดนครพนม – Phu Langka National Park ก่อนวางแผนเดินทาง
- ช่วงที่สวยที่สุด: แนะนำให้มาเที่ยวช่วงปลายฝนต้นหนาวประมาณเดือนสิงหาคม – ตุลาคม เพราะบรรยากาศจะยังเขียวชุ่มชื้น และตามโขดหินต่าง ๆ จะมีมอสสีเขียวขึ้นปกคลุม ช่วยให้ลวดลายคล้ายเกล็ดพญานาคดูโดดเด่นและสวยแปลกตา
ลักษณะเส้นทางเดินและการเตรียมตัว
เส้นทางขึ้นบึงโขงหลง ถ้ำนาคาเป็นเส้นทางเดินป่าขึ้นเขาที่มีระยะทางไกล และบางช่วงมีความชัน รวมถึงทางเดินหินธรรมชาติ จึงควรเตรียมร่างกายและอุปกรณ์ให้พร้อมก่อนเดินทาง
โดยระหว่างทางจะมีทั้งบันได จุดพัก และทางเดินผ่านป่า ทำให้ใช้เวลาเดินขึ้นและลงรวมประมาณ 3 – 5 ชั่วโมง ขึ้นอยู่กับสภาพร่างกายและจำนวนจุดแวะพัก ซึ่งสิ่งที่ควรเตรียมก่อนขึ้นถ้ำนาคา ได้แก่
- รองเท้าสำหรับเดินป่าหรือรองเท้าที่เกาะพื้นได้ดี: เนื่องจากเส้นทางบางช่วงเป็นทางหิน ทางดิน และมีความลาดชัน จึงควรเลือกรองเท้าที่พื้นยึดเกาะดี เพื่อช่วยลดการลื่นและเดินได้คล่องตัวมากขึ้น
- น้ำดื่มให้เพียงพอระหว่างทาง: ระหว่างเส้นทางเดินจะใช้พลังงานค่อนข้างมาก โดยเฉพาะช่วงอากาศร้อน จึงควรเตรียมน้ำดื่มติดตัวให้เพียงพอ เพื่อป้องกันอาการเหนื่อยล้าหรือขาดน้ำ
- หมวก ผ้าเช็ดเหงื่อ หรือเสื้อกันแดด: แม้บางช่วงจะมีร่มไม้ แต่ระหว่างทางก็มีจุดที่ร้อนและอบอ้าว การเตรียมอุปกรณ์กันแดดจะช่วยให้เดินเที่ยวได้สบายขึ้น
- เสื้อผ้าที่ใส่สบายและคล่องตัว: แนะนำให้เลือกเสื้อผ้าที่ระบายอากาศได้ดีและเหมาะกับการเดินป่า เพื่อช่วยให้เคลื่อนไหวสะดวกตลอดเส้นทาง
- ยาประจำตัวหรืออุปกรณ์ปฐมพยาบาลเบื้องต้น: เช่น ยาดม พลาสเตอร์ ยาแก้ปวด หรือยาประจำตัวต่าง ๆ เพื่อความอุ่นใจระหว่างเดินทาง
- Power Bank สำหรับถ่ายรูปหรือใช้โทรศัพท์: เนื่องจากหลายคนใช้โทรศัพท์ถ่ายรูปตลอดเส้นทาง การพก Power Bank จะช่วยให้สามารถใช้งานโทรศัพท์ได้ต่อเนื่องตลอดทริป
ค่าใช้จ่ายเบื้องต้นในการเที่ยวถ้ำนาคา
- ค่าเข้าอุทยานแห่งชาติ
- ชาวไทย: ผู้ใหญ่ 30 บาท/คน (ค่าธรรมเนียม 20 บาท และค่าประกันชีวิต 10 บาท)
- ชาวไทย: เด็ก 20 บาท/คน (ค่าธรรมเนียม 10 บาท และค่าประกันชีวิต 10 บาท)
- ชาวต่างชาติ: ผู้ใหญ่ 240 บาท (รวมค่าประกัน)
- ชาวต่างชาติ: เด็ก 140 บาท
- ค่าบริการอาสาสมัครนำเที่ยว (ไกด์ท้องถิ่น): มีไกด์อาสาประจำกลุ่มสำหรับคอยอำนวยความสะดวกและให้คำแนะนำระหว่างเดินเที่ยวตลอดเส้นทาง โดยค่าบริการเริ่มต้นประมาณ 500 บาทต่อกลุ่ม สำหรับนักท่องเที่ยวไม่เกิน 5 คน
การเดินทางไปยังถ้ำนาคา อุทยานแห่งชาติภูลังกา
การเดินทางไปยังถ้ำนาคา สามารถเดินทางได้หลายรูปแบบ แต่หากต้องการเที่ยวได้สะดวกและมีความคล่องตัว การเดินทางด้วยรถยนต์จะช่วยให้วางแผนเที่ยวได้ง่ายขึ้น โดยนักท่องเที่ยวสามารถเลือกบินไปลงที่สนามบินนครพนมหรือสนามบินอุดรธานี ก่อนเดินทางต่อด้วยรถยนต์มายังอำเภอบึงโขงหลง ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นขึ้นถ้ำนาคา
สำหรับคนที่อยากเที่ยวแบบไม่เร่งรีบ การมีรถใช้งานตั้งแต่เริ่มทริปก็ช่วยเพิ่มความสะดวกได้มาก โดยสามารถเลือกใช้บริการเช่ารถอุดรธานี จาก Drive Car Rental เพื่อขับเที่ยวต่อมายังบึงกาฬได้แบบสบาย ๆ ระหว่างทางยังสามารถแวะเที่ยวคาเฟ่ จุดชมวิว หรือสถานที่ธรรมชาติอื่น ๆ ได้ตามต้องการ ช่วยให้ทริปเที่ยวถ้ำนาคาเต็มไปด้วยความคล่องตัวและเที่ยวได้ครบมากขึ้นในทริปเดียว
ข้อควรรู้และข้อปฏิบัติในการเที่ยวถ้ำนาคา
ก่อนเดินทางขึ้นถ้ำนาคา ควรศึกษาข้อมูลและเตรียมตัวให้พร้อม เนื่องจากเส้นทางเป็นทางเดินป่าธรรมชาติและมีข้อปฏิบัติที่นักท่องเที่ยวควรให้ความร่วมมือ เพื่อความปลอดภัยและช่วยรักษาธรรมชาติของพื้นที่ให้คงความสมบูรณ์ ซึ่งสามารถปฏิบัติตามได้ดังนี้
- เริ่มเดินช่วงเช้าจะเที่ยวได้สบายกว่า: การเริ่มเดินตั้งแต่ช่วงเช้าจะช่วยหลีกเลี่ยงอากาศร้อน และยังมีเวลาแวะพักหรือถ่ายรูปได้เต็มที่ตลอดเส้นทาง
- ช่วยกันรักษาความสะอาดของธรรมชาติ: ควรหลีกเลี่ยงการทิ้งขยะหรือส่งเสียงดังระหว่างทาง เพื่อช่วยรักษาธรรมชาติและบรรยากาศเงียบสงบของพื้นที่
- หลีกเลี่ยงการสัมผัสหรือขีดเขียนบนหิน: พื้นผิวหินของถ้ำนาคาเป็นแหล่งธรรมชาติที่สำคัญ จึงไม่ควรขีดเขียนหรือสัมผัสแรง ๆ เพื่อป้องกันความเสียหาย
- ปฏิบัติตามคำแนะนำของเจ้าหน้าที่: ควรปฏิบัติตามกฎและคำแนะนำของเจ้าหน้าที่อย่างเคร่งครัด เพื่อความปลอดภัยตลอดเส้นทาง
- เพิ่มความระมัดระวังในช่วงฝนตก: หากเดินทางในช่วงฝนตกหรือหลังฝนตกใหม่ ๆ ควรเดินด้วยความระมัดระวังเป็นพิเศษ เพราะบางช่วงของเส้นทางอาจมีความลื่นและเปียกชื้น ทำให้เกิดการลื่นล้มหรือเดินได้ยากกว่าปกติ
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการไปยังถ้ำนาคา บึงกาฬ
ไม่จองคิวล่วงหน้า Walk-in ไปได้หรือไม่?
บางช่วงสามารถ Walk-in ได้ แต่ในวันหยุดหรือช่วงท่องเที่ยวคิวมักเต็มเร็ว จึงแนะนำให้จองล่วงหน้าผ่านแอป QueQ เพื่อความสะดวกมากกว่า
ใช้เวลาเดินขึ้น-ลง ทั้งหมดนานเท่าไร?
โดยทั่วไปจะใช้เวลาเดินขึ้น-ลงรวมประมาณ 3 – 5 ชั่วโมง ขึ้นอยู่กับความเร็วในการเดิน สภาพร่างกาย และจำนวนจุดแวะพักหรือถ่ายรูป
เด็กหรือผู้สูงอายุสามารถขึ้นได้หรือไม่?
สามารถขึ้นได้ หากมีสุขภาพแข็งแรงและสามารถเดินขึ้นเขาระยะไกลได้ แต่ควรประเมินความพร้อมของร่างกายก่อนเดินทาง เพราะเส้นทางบางช่วงค่อนข้างชันและใช้แรงพอสมควร
หากกำลังมองหาทริปธรรมชาติที่ได้ทั้งเดินป่า ชมวิว และสัมผัสบรรยากาศแห่งความศรัทธา ถ้ำนาคา บึงกาฬ เป็นอีกหนึ่งจุดหมายที่ไม่ควรพลาด เพราะเต็มไปด้วยความสวยงามของชั้นหิน ธรรมชาติอันอุดมสมบูรณ์ และเรื่องราวความเชื่อที่เป็นเอกลักษณ์ของภาคอีสาน
แต่ด้วยระยะทางระหว่างสถานที่ท่องเที่ยวค่อนข้างไกลกัน การมีรถใช้งานระหว่างทริปจึงช่วยเพิ่มความคล่องตัวได้มาก ไม่ว่าจะเป็นการแวะคาเฟ่ริมทาง จุดชมวิว หรือเที่ยวธรรมชาติระหว่างทางไปถ้ำนาคา ทำให้หลายคนเลือกใช้บริการเช่ารถขอนแก่น กับ Drive Car Rental เพื่อขับเที่ยวต่อได้แบบสบาย ๆ และสามารถจัดเส้นทางเองได้ตามต้องการ