ถ้าอยากเปลี่ยนบรรยากาศจากเที่ยวคาเฟ่ในเมืองอุดรธานี ลองขับรถออกไปทางอำเภอนายูง แล้วแวะพักกับเสียงน้ำไหลกลางป่าที่ น้ำตกยูงทอง กันสักวัน ที่นี่เป็นน้ำตกขนาดเล็ก 3 ชั้น มีลำธารไหลผ่านโขดหินท่ามกลางต้นไม้ และยังมีเส้นทางเดินศึกษาธรรมชาติให้เที่ยวต่อไปถึงน้ำตกตาดน้อยกับจุดชมวิวผาแดงได้อีกด้วย
ทริปนี้เหมาะกับคนที่ชอบเดินเล่นในป่า ฟังเสียงน้ำตก หรืออยากหาที่เที่ยวอุดรธานีนอกตัวเมืองแบบไม่ต้องเร่งเก็บสถานที่หลายแห่ง เพราะแค่เลือกเดินชมลำธาร แล้วต่อไปยังจุดชมวิวบนหน้าผา ก็ได้ใช้เวลากับธรรมชาติหลายรูปแบบในวันเดียว
น้ำตกยูงทอง อยู่ที่ไหน มีอะไรน่าสนใจ?
น้ำตกยูงทอง ตั้งอยู่ในพื้นที่อุทยานแห่งชาตินายูง-น้ำโสม บริเวณบ้านสว่าง ตำบลนายูง อำเภอนายูง จังหวัดอุดรธานี ซึ่งเป็นพื้นที่ภูเขาและป่าไม้บริเวณรอยต่อจังหวัดอุดรธานี เลย และหนองคาย
ลักษณะเด่นของน้ำตกแห่งนี้คือสายน้ำที่ไหลลดหลั่นผ่านโขดหินเป็น 3 ชั้น มีแอ่งน้ำตามธรรมชาติ และมีต้นไม้ขึ้นอยู่รอบลำธาร ชื่อ “ยูงทอง” มีที่มาจากบริเวณนี้เคยเป็นแหล่งอาศัยและหากินของนกยูงในอดีต
น้ำตกอยู่ห่างจากที่ทำการอุทยานฯ ประมาณ 500 เมตร จึงสามารถเลือกมาเที่ยวเฉพาะบริเวณน้ำตก หรือเดินต่อไปยังจุดท่องเที่ยวอื่นตามเส้นทางศึกษาธรรมชาติได้
สำหรับคนที่ชอบเที่ยวแบบค่อย ๆ เดินสำรวจ น้ำตกยูงทองมีรายละเอียดให้สังเกตตั้งแต่โขดหินที่น้ำไหลผ่าน พืชพรรณริมลำธาร ไปจนถึงลักษณะป่าที่เปลี่ยนไปตามเส้นทางเดิน
น้ำตกยูงทอง มีอะไรให้เที่ยวและทำกิจกรรมบ้าง?
1. ชมน้ำตก 3 ชั้นและลำธารที่ไหลผ่านโขดหิน
จุดแรกที่ควรแวะคือตัวน้ำตกยูงทอง ซึ่งมีสายน้ำไหลผ่านแนวหินที่ลดหลั่นกันเป็นชั้น ๆ โดยบางช่วงจะเห็นน้ำไหลแทรกไปตามซอกหิน ก่อนรวมตัวเป็นแอ่งน้ำด้านล่าง
แม้จะเป็นน้ำตกขนาดเล็ก แต่ลักษณะของลำธารที่คดเคี้ยวผ่านโขดหินทำให้สามารถเดินชมรายละเอียดของธรรมชาติได้หลายมุม โดยเฉพาะช่วงที่มีน้ำไหลต่อเนื่องหลังฝนตก
ใครชอบถ่ายภาพ ลองเก็บภาพมุมกว้างให้เห็นแนวโขดหินและต้นไม้รอบน้ำตก หรือถ่ายรายละเอียดของสายน้ำที่ไหลผ่านหินแต่ละชั้นก็ได้
บริเวณน้ำตกมีแอ่งน้ำตามธรรมชาติ แต่หากอยากลงเล่นน้ำควรตรวจสอบกับเจ้าหน้าที่ก่อนว่าจุดใดอนุญาตให้ลงเล่นได้ เพราะระดับน้ำและความแรงของกระแสน้ำเปลี่ยนแปลงตามสภาพอากาศ
2. เดินเส้นทางศึกษาธรรมชาติ ชมป่าและพืชพรรณระหว่างทาง
ถ้าเที่ยวตัวน้ำตกแล้วยังมีแรงเดินต่อ ลองใช้เวลาไปกับ เส้นทางศึกษาธรรมชาติน้ำตกยูงทอง ซึ่งเป็นเส้นทางที่จัดทำขึ้นเพื่อให้ผู้มาเยือนได้เรียนรู้ลักษณะของป่าและธรรมชาติในพื้นที่
ระหว่างทางจะผ่านบริเวณลำธาร โขดหิน และพืชพรรณหลากหลายชนิด โดยมีจุดให้เรียนรู้เรื่องธรรมชาติเป็นระยะ จึงเหมาะกับคนที่อยากเดินชมป่ามากกว่าการแวะถ่ายรูปแล้วเดินทางกลับทันที
เส้นทางนี้เชื่อมระหว่างน้ำตกยูงทอง น้ำตกตาดน้อย และจุดชมวิวผาแดง อย่างไรก็ตาม ข้อมูลจากหน่วยงานท่องเที่ยวต่างช่วงเวลาระบุระยะทางรวมไว้ประมาณ 2–3 กิโลเมตร จึงควรสอบถามเจ้าหน้าที่ถึงระยะทางและจุดเริ่มต้นที่เปิดให้ใช้ในวันที่เดินทางจริง
หากมาเที่ยวกับเด็กหรือผู้สูงอายุ สามารถเลือกเดินเฉพาะช่วงที่เหมาะกับกำลังของแต่ละคนได้ โดยไม่จำเป็นต้องเดินครบทุกจุด
3. แวะน้ำตกตาดน้อย ชมลำธารอีกแห่งกลางป่า
ระหว่างเส้นทางศึกษาธรรมชาติยังมี น้ำตกตาดน้อย ซึ่งเป็นอีกจุดที่น่าแวะสำหรับคนชอบเที่ยวลำธารและน้ำตก
บริเวณนี้มีสายน้ำไหลผ่านโขดหินตามแนวลำห้วย ทำให้ได้ชมธรรมชาติที่ต่างจากตัวน้ำตกยูงทอง และยังเป็นจุดพักระหว่างเดินไปยังจุดชมวิวผาแดงได้อีกด้วย
หากต้องการเดินต่อไปน้ำตกตาดน้อย ควรสอบถามเจ้าหน้าที่เกี่ยวกับสภาพเส้นทางก่อน โดยเฉพาะช่วงฤดูฝนที่ดินและหินอาจลื่น รวมถึงบางช่วงอาจมีน้ำไหลแรงกว่าปกติ
4. เดินขึ้นจุดชมวิวผาแดง มองป่าและแนวภูเขาจากมุมสูง
อีกจุดที่สามารถจัดรวมในทริปน้ำตกยูงทองได้คือ จุดชมวิวผาแดง ซึ่งตั้งอยู่บนแนวหน้าผาหินทรายของพื้นที่นายูง-น้ำโสม
จากบริเวณหน้าผาสามารถมองเห็นทิวทัศน์ของป่าและภูเขาที่ทอดตัวอยู่เบื้องล่าง เหมาะกับการเปลี่ยนบรรยากาศจากเดินตามลำธารมาชมภูมิประเทศจากมุมสูง
ใกล้บริเวณผาแดงยังมีสถานที่ที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติธรรมของหลวงปู่มั่น ภูริทัตโต ซึ่งเป็นอีกเรื่องราวที่สะท้อนความสำคัญของพื้นที่นี้
หากตั้งใจเดินไปถึงผาแดง ควรเตรียมน้ำดื่มและรองเท้าที่เหมาะกับการเดินป่า รวมถึงเผื่อเวลาสำหรับเดินกลับก่อนพื้นที่ปิดบริการ และไม่เข้าใกล้ขอบหน้าผาหรือจุดที่ไม่มีราวกั้น
น้ำตกยูงทอง ไปช่วงไหนดี?

ถ้าอยากเห็นน้ำตกยูงทองมีน้ำไหลผ่านโขดหินอย่างชัดเจน ช่วงฤดูฝนและหลังมีฝนตกต่อเนื่องเป็นช่วงที่น่าสนใจ เพราะลำธารได้รับน้ำจากพื้นที่ป่าบนภูเขา
แต่การเที่ยวช่วงฝนตกก็มีข้อควรระวัง ทั้งพื้นหินลื่น ทางเดินเปียก และระดับน้ำที่อาจเพิ่มขึ้นรวดเร็ว หากมีฝนตกหนักควรเลื่อนกิจกรรมเดินป่าหรือเล่นน้ำตามคำแนะนำของเจ้าหน้าที่
ส่วนช่วงประมาณพฤศจิกายน–กุมภาพันธ์ เหมาะกับคนที่อยากเดินศึกษาธรรมชาติในอากาศที่เย็นลงและมีฝนน้อยกว่า โดยเฉพาะถ้าตั้งใจเดินต่อไปยังจุดชมวิวผาแดง
สำหรับช่วงฤดูแล้ง ปริมาณน้ำตกอาจลดลง จึงควรสอบถามสภาพน้ำตกก่อนเดินทาง หากจุดประสงค์หลักคือการถ่ายภาพสายน้ำ
น้ำตกยูงทอง เดินทางยังไงจากตัวเมืองอุดรธานี?
หากเริ่มต้นจากตัวเมืองอุดรธานี สามารถขับรถไปตามเส้นทางอุดรธานี–หนองคาย ก่อนเลี้ยวไปทางอำเภอบ้านผือ และเดินทางต่อไปทางอำเภอน้ำโสม จากนั้นใช้เส้นทางผ่านบ้านสามเหลี่ยมไปยังอำเภอนายูง
เมื่อถึงบ้านสว่าง ให้เลี้ยวเข้าสู่ทางไปที่ทำการอุทยานแห่งชาตินายูง-น้ำโสม ตามป้ายบอกทาง โดยเส้นทางจากบ้านสว่างเข้าไปยังที่ทำการอุทยานฯ มีระยะทางประมาณ 2 กิโลเมตร ตามข้อมูลการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย
เนื่องจากน้ำตกอยู่ห่างจากตัวเมืองอุดรธานีพอสมควร แนะนำให้เริ่มออกเดินทางในช่วงเช้า เพื่อมีเวลาเดินชมน้ำตกและเส้นทางศึกษาธรรมชาติก่อนกลับ โดยไม่ต้องขับรถออกจากพื้นที่ภูเขาในช่วงค่ำ
ก่อนเดินทางควรตรวจสอบเส้นทางในแผนที่อีกครั้ง โดยตั้งจุดหมายเป็นที่ทำการอุทยานแห่งชาตินายูง-น้ำโสม ไม่ใช่ค้นหาเฉพาะชื่อน้ำตก เพราะตำแหน่งหมุดบางแห่งอาจพาไปยังจุดที่ไม่ใช่ทางเข้าสำหรับนักท่องเที่ยว
เที่ยวน้ำตกยูงทอง ต้องเตรียมอะไรไปบ้าง?
แม้น้ำตกยูงทองจะอยู่ไม่ไกลจากที่ทำการอุทยานฯ แต่ถ้าจะเดินเส้นทางศึกษาธรรมชาติต่อ ควรเตรียมของให้พร้อมตั้งแต่ก่อนออกเดินทาง
- รองเท้าที่ยึดเกาะพื้นได้ดี: เพราะบางช่วงเป็นทางดินและโขดหินที่อาจเปียกลื่น
- น้ำดื่ม: เตรียมให้เพียงพอกับระยะทางเดิน โดยเฉพาะคนที่ตั้งใจไปถึงผาแดง
- หมวกและเสื้อผ้าที่ระบายอากาศดี: ช่วยให้เดินเที่ยวกลางแจ้งได้สบายขึ้น
- ยากันยุงและยาประจำตัว: เหมาะกับกิจกรรมเดินป่าที่ต้องใช้เวลาหลายชั่วโมง
- ถุงสำหรับเก็บขยะ: นำขยะกลับออกมาทิ้งในจุดที่จัดไว้ เพื่อช่วยรักษาสภาพแวดล้อมของน้ำตก
หากเดินทางกับเด็กเล็กหรือผู้สูงอายุ แนะนำให้เลือกเที่ยวเฉพาะบริเวณน้ำตกและเส้นทางที่เจ้าหน้าที่ยืนยันว่าเหมาะสม ไม่จำเป็นต้องเดินต่อไปยังจุดชมวิวทุกครั้ง
เช่ารถอุดรธานี ขับเที่ยวน้ำตกยูงทองและแวะเที่ยวต่อได้ตามแผน
สำหรับคนที่อยากออกจากตัวเมืองอุดรธานีไปเที่ยวน้ำตกยูงทอง การมีรถช่วยให้จัดเวลาเดินทางและเลือกจุดพักระหว่างทางได้ตามต้องการ เพราะน้ำตกตั้งอยู่ในอำเภอนายูง ซึ่งต้องขับรถออกจากตัวเมืองผ่านหลายอำเภอก่อนถึงพื้นที่อุทยานฯ
หากเดินทางมาโดยเครื่องบิน สามารถเลือก เช่ารถอุดรธานี กับ Drive Car Rental แล้วขับรถจากสนามบินไปยังที่พัก ก่อนจัดทริปไปน้ำตกยูงทองในวันถัดไปได้ โดยควรเริ่มเดินทางช่วงเช้าและเผื่อเวลาสำหรับเดินชมธรรมชาติ
ส่วนใครที่มีวันหยุดยาวและอยากขับรถเที่ยวภาคอีสาน ก็สามารถ เช่ารถกรุงเทพ แล้ววางแผน Road Trip ผ่านจังหวัดต่าง ๆ ก่อนเดินทางมาถึงอุดรธานีได้เช่นกัน โดยควรแบ่งเวลาพักรถและตรวจสอบเงื่อนไขการเช่ารถให้เรียบร้อย
สำหรับการขับรถไปน้ำตกยูงทอง แนะนำให้ตรวจสอบสภาพรถและปริมาณน้ำมันก่อนออกจากตัวเมือง รวมถึงเช็กเส้นทางเข้าพื้นที่อุทยานฯ ล่วงหน้า โดยเฉพาะช่วงฝนตกที่ถนนบางช่วงอาจเปียกลื่น
วันหยุดนี้ ลองขับรถไปฟังเสียงน้ำตกกลางป่าอุดรธานีกัน
ถ้าอยากพักจากความวุ่นวายในเมือง ลองหาเวลาสักวันออกไปเที่ยว น้ำตกยูงทอง แล้วเดินเล่นตามลำธารที่ไหลผ่านโขดหิน ท่ามกลางต้นไม้และแนวภูเขาของอำเภอนายูง
จะเลือกนั่งพักชมสายน้ำ เดินต่อไปน้ำตกตาดน้อย หรือขึ้นไปชมทิวทัศน์จากผาแดง ก็สามารถจัดกิจกรรมตามเวลาที่มีได้ ลองเช็กสภาพอากาศ เตรียมรองเท้าเดินป่า แล้วออกไปใช้วันหยุดกับธรรมชาติอีกมุมหนึ่งของอุดรธานีกัน